Cuối tuần trước, đà tăng suất sinh lời trái phiếu Mỹ gây hoảng loạn thị trường, làm chặn đứng đợt tăng giá cổ phiếu Mỹ nhờ ngành trí tuệ nhân tạo. Ba chỉ số chính thị trường chứng khoán Mỹ đều giảm hơn 1% và lao dốc rõ rệt khỏi mức đỉnh kỷ lục hồi đầu tuần.
Trong vài tuần gần đây, suất sinh lời trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vượt ngưỡng 5%. Từ đầu tháng 5 đến nay, suất sinh lời kỳ hạn 10 năm tăng hơn 20 điểm cơ bản lên mức 4,59%. Xu hướng này được thị trường xem là sự quay trở lại của nhóm nhà đầu tư giám sát trái phiếu hiện đại, khi họ đòi hỏi mức lợi nhuận cao hơn để bù đắp rủi ro lạm phát và thâm hụt tài khóa.

source:trading eco.
Dominic Papalardo, nhà chiến lược đa tài sản cấp cao tại Morningstar Wealth, đưa ra nhận định nghiêm trọng về triển vọng thị trường trái phiếu. “Hiện tại gần như không có yếu tố nào có thể ngăn đà bán tháo trái phiếu tiếp tục lan rộng. Tôi hoàn toàn không ngạc nhiên nếu suất sinh lời trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm mức 5%.”
Ba yếu tố chính liên tục gây áp lực đẩy lãi suất lên
- Lo ngại về xu hướng lạm phát kéo dài Dữ liệu CPI tháng 4 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,8% cùng kỳ, mức tăng cao nhất từ năm 2023 chủ yếu do chi phí năng lượng leo thang. Xung đột kéo dài khiến giá dầu giữ ở mức cao, khiến giới đầu tư lo lắng lạm phát sẽ trở nên khó đảo ngược. Chuyên gia cho rằng ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn, cũng cần ít nhất vài tháng để khôi phục cơ sở hạ tầng và đưa lưu lượng dầu về mức bình thường. Đánh giá từ cơ quan thông tin năng lượng Mỹ cũng xác nhận tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu sẽ kéo dài đến cuối năm nay.

source:EIA
- Vòng luẩn quẩn tiêu cực tài khóa Giá dầu cao làm chi phí vay nợ của chính phủ Mỹ gia tăng, buộc chính phủ phát hành thêm nhiều trái phiếu để trả nợ. Sự gia tăng nguồn cung trái phiếu lại tiếp tục đẩy suất sinh lời lên cao hơn, tạo thành vòng xoay xấu. Tổng nợ liên bang Mỹ đang tiến sát mức 39 nghìn tỷ USD, chi phí trả lãi hàng năm trong năm tài chính 2026 lên đến 1,23 nghìn tỷ USD.
- Lập trường chính sách cứng rắn từ chủ tịch Fed mới Kevin Warsh chính thức nhậm chức chủ tịch Fed vào ngày 15 tháng 5, ông từng có quan điểm phản đối việc mở rộng quy mô bảng cân đối kế toán của ngân hàng trung ương. Việc Fed cắt giảm quy mô mua trái phiếu sẽ làm giảm nguồn cầu lớn trên thị trường, tiếp tục thúc đẩy suất sinh lời đi lên.
Giá dầu vẫn là biến số then chốt
Tình hình căng thẳng khu vực Trung Đông là nguyên nhân cốt lõi đẩy chi phí năng lượng và kỳ vọng lạm phát tăng cao. Ngày 18/5, giá dầu thô Brent tăng lên trên 111 USD/thùng sau vụ tấn công nhà máy hạt nhân UAE và lo ngại xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran leo thang.
JPMorgan đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, cho rằng sự gián đoạn nguồn cung dầu do xung đột có thể đẩy giá dầu Brent lên 150 USD/thùng, đẩy lạm phát Mỹ lên 4% và buộc Fed giữ nguyên lãi suất cho đến năm 2027. Chuyên gia hàng hóa của ngân hàng này cho thấy mức gián đoạn cung dầu toàn cầu hiện đạt 13,7 triệu thùng mỗi ngày, chiếm 14% tổng nhu cầu thế giới.
Thị trường cổ phiếu Mỹ chịu áp lực nén định giá mạnh mẽ
Suất sinh lời trái phiếu dài hạn tăng cao thường gây ảnh hưởng tiêu cực đến cổ phiếu tăng trưởng. Mức lãi suất phi rủi ro cao hơn sẽ làm giảm giá trị lợi nhuận tương lai của doanh nghiệp và gia tăng chi phí huy động vốn.
Lori Calvasina, nhà chiến lược thị trường tại RBC Capital Markets, cảnh báo rủi ro giảm điểm mạnh của chỉ số chứng khoán. “Khi suất sinh lời trái phiếu kỳ hạn 10 năm Mỹ đạt 5%, hệ thống định giá cổ phiếu toàn nước sẽ bị nén chặt rõ rệt. Trong bối cảnh lạm phát cao và lãi suất tăng, chỉ số S&P 500 có thể giảm từ 7.900 điểm xuống 7.400 điểm, và tiếp tục tụt xuống 6.300 điểm nếu lợi nhuận doanh nghiệp giảm thêm 5%.”
Cấu trúc thị trường hiện nay cũng trở nên cực kỳ yếu thế. Mười cổ phiếu có trọng lượng lớn nhất trên chỉ số S&P 500 chiếm hơn 40% tổng giá trị vốn hóa thị trường, cao hơn nhiều mức 27% trong giai đoạn bong bóng công nghệ năm 2000.
Priya Misra, quản lý danh mục đầu tư tại JPMorgan Asset Management, chia sẻ xu hướng tâm lý thị trường mới. “Khi suất sinh lời trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt qua ngưỡng tâm lý 4,5%, các rủi ro hệ thống bắt đầu bộc lộ rõ rệt và tác động đến toàn bộ nhóm tài sản rủi ro. Điều kiện tài chính ngày càng thắt chặt khiến thị trường chuyển sự chú ý từ áp lực lạm phát đơn thuần sang rủi ro đình trệ lạm phát.”
Đội ngũ chiến lược Goldman Sachs nhận thấy mức độ chấp nhận rủi ro và chỉ số động lượng thị trường đang ở mức cực cao trong lịch sử, cho thấy không gian tăng thêm của thị trường rất hạn chế. Nhà phân tích Bank of America cũng nhắc nhở rằng đầu tháng 6 sẽ là giai đoạn then chốt mà giới đầu tư tiến hành bán chốt lời quy mô lớn trên toàn thị trường tài chính toàn cầu.
