Lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm vượt qua mốc 5,2%, đạt mức cao nhất gần 19 năm qua. Đợt bán tháo trái phiếu quy mô lớn trên thế giới đang phá vỡ nhận định thị trường tồn tại hơn mười năm về việc lãi suất thấp sẽ quay lại, thời kỳ vốn vay chi phí thấp dần đi vào hồi kết.

Ba áp lực cơ bản chính
Đợt tăng mạnh lãi suất lần này là kết quả tổng hợp của ba yếu tố áp lực chồng chéo.
Thứ nhất là tình trạng lạm phát dai dẳng. Xung đột tại Trung Đông ngày càng gay gắt giữ giá năng lượng ở mức cao. Chỉ số CPI tổng thể Mỹ tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, lập đỉnh trong 3 năm; CPI cốt lõi tăng 2,8%, cao nhất trong 6 tháng. Điểm đáng chú ý là áp lực tăng giá đã lan rộng ra nhiều ngành nghề khác, không còn giới hạn riêng lĩnh vực năng lượng.
Thứ hai là thâm hụt tài chính ngày càng lớn. Tổng số nợ công liên bang Mỹ gần đạt 39 nghìn tỷ USD, thâm hụt ngân sách năm tài chính 2026 dự kiến lên 1,9 nghìn tỷ USD, chiếm 5,8% tổng sản lượng GDP. Để bù đắp thiếu hụt vốn, Bộ tài chính Mỹ tăng cường phát hành trái phiếu dài hạn, nâng quy mô vay ròng quý II lên 1890 tỷ USD. Lo ngại về nguồn cung trái phiếu dài hạn dồi dào tiếp tục đẩy cao mức phụ phí kỳ hạn.
Thứ ba là kỳ vọng tăng lãi suất thay đổi hoàn toàn. Dữ liệu hợp đồng tương lai cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất trong năm nay tăng vọt từ 0% ngày 1/5 lên khoảng 85%. Các nhà chiến lược HSBC cảnh báo thị trường trái phiếu Mỹ đã bước vào vùng rủi ro rõ rệt, mức lãi suất hiện tại sẽ gây áp lực giảm giá cho hầu hết các loại tài sản đầu tư.
Biểu đồ kỹ thuật báo hiệu đà tăng bùng nổ
Ngoài yếu tố cơ bản, xu hướng kỹ thuật cũng đưa ra nhiều tín hiệu cảnh báo. Brian LaRose nhà phân tích kỹ thuật tại ICAP cho biết biểu đồ dài hạn lãi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đang hình thành mô hình cờ tăng tiêu chuẩn. Đợt tăng mạnh từ mức 0,5% năm 2020 lên gần 5% tháng 10 năm 2023 tạo thành thân cờ, sau đó giá dao động trong biên độ hẹp hình thành phần thân cờ, đây là tín hiệu tiếp nối xu hướng tăng chính.

Nếu mô hình diễn biến theo đúng quy luật, ông cho rằng lãi suất kỳ hạn 10 năm sẽ không dừng lại ở mức 5% hay 5,5%, mà có khả năng bùng nổ tăng lên vùng 6,25% - 6,8%, thậm chí đạt 8,1% - 8,6%, tình trạng này được gọi là nguy cơ mất kiểm soát kinh tế. Mô hình kỹ thuật này còn được củng cố mạnh mẽ bởi yếu tố giá năng lượng tăng cao do căng thẳng địa chính trị.
Ông cũng nhấn mạnh tín hiệu kỹ thuật này có độ tin cậy cao hơn khi đi kèm yếu tố thúc đẩy thực tế. Ngay cả khi thị trường không diễn biến cực đoan, việc lãi suất tăng lên 5% - 5,5% cũng sẽ gây suy thoái kinh tế rõ rệt, khiến lãi suất lao dốc ngược lại và hình thành các cuộc khủng hoảng tài chính mới.
