"Bữa tiệc" chưa kết thúc, nhưng rủi ro ngầm đã bắt đầu lộ diện trên Phố Wall

Josh Brown, CEO của Ritholtz Wealth Management và là cộng tác viên thường xuyên của CNBC, vừa đưa ra một nhận định đáng chú ý: đà tăng của thị trường vẫn tiếp diễn, nhưng rủi ro ngầm đã bắt đầu lộ diện.

Thị trường đang tiến dần đến giai đoạn cuối của chu kỳ tăng giá. Brown nhận định chứng khoán Mỹ vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhờ lợi nhuận doanh nghiệp vững chắc, nhưng điều kiện tài chính đã trở nên thắt chặt, ảnh hưởng đến đà tăng trưởng lợi nhuận trong tương lai. Trong lịch sử, thị trường thường tích tụ rủi ro đuôi khi đà tăng được thúc đẩy bởi định giá mở rộng, thay vì cải thiện lợi nhuận cơ bản.

Bề ngoài, nền tảng cổ phiếu Mỹ vẫn vững chắc. Theo ghi chú nghiên cứu ngày 12/6 của chiến lược gia Goldman Sachs Ben Snider, khả năng sinh lời của doanh nghiệp ở mức cao kỷ lục đang hỗ trợ định giá cổ phiếu Mỹ.

• S&P 500 đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 21 lần, xếp ở phân vị 87% trong lịch sử kể từ năm 1980.

• Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) toàn chỉ số đạt mức cao kỷ lục 22%.

Một điểm yếu quan trọng nằm dưới dữ liệu tổng hợp: toàn bộ chu kỳ nâng cấp lợi nhuận bị chi phối bởi một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn. Các công ty dẫn đầu AI như Nvidia và Micron Technology chiếm phần lớn các điều chỉnh tăng lợi nhuận kể từ đầu năm.

• 10 cổ phiếu hàng đầu S&P 500 chiếm gần 40% tổng vốn hóa thị trường, vượt xa mức đỉnh 27% trong bong bóng dot-com năm 2000.
• Riêng Nvidia đóng góp khoảng 20% tổng lợi nhuận của S&P 500 kể từ đầu năm.

Dữ liệu từ Bank of America cho thấy chênh lệch hiệu suất giữa 20% cổ phiếu công nghệ hàng đầu và 20% cuối bảng đã mở rộng lên gần 120 điểm cơ bản – khoảng cách lớn nhất kể từ tháng 2/2000. Vốn đang tập trung vào các tên tuổi AI hàng đầu với tốc độ chưa từng thấy, trong khi hầu hết các công ty đại chúng không được hưởng lợi từ cơn sốt AI hiện tại.

Thanh khoản hệ thống đang cạn dần

Trong một báo cáo gần đây, Mike Wilson, Chiến lược gia trưởng cổ phiếu Mỹ tại Morgan Stanley, xác nhận xu hướng thắt chặt thanh khoản rõ rệt. Fed đã cắt giảm mua tài sản quản lý dự trữ hàng tháng từ 40 tỷ USD xuống 10 tỷ USD, trong khi Bộ Tài chính Mỹ cũng giảm một nửa quy mô mua lại trái phiếu. Tín dụng ngân hàng cũng đang hạ nhiệt, khiến thanh khoản trong nước tiếp tục thu hẹp.

Wilson cảnh báo rằng thắt chặt thanh khoản, chứ không phải tăng lãi suất chống lạm phát của Fed, sẽ là rủi ro lớn nhất đối với tài sản rủi ro trong ngắn hạn.

Ba dấu hiệu cổ điển của cuối chu kỳ tăng giá đã xuất hiện

Ba đặc điểm thường thấy ở các đỉnh trước đây đã xuất hiện: sự tập trung thị trường cực độ, định giá vượt xa tăng trưởng lợi nhuận và điều kiện thanh khoản xấu đi.

Goldman Sachs cũng cảnh báo về áp lực biên lợi nhuận đối với các doanh nghiệp đám mây lớn. Chi phí khấu hao dự kiến sẽ tăng từ 7% doanh thu năm 2022 lên 12% vào năm 2027. Ngay cả với doanh thu mở rộng, gánh nặng chi tiêu vốn ngày càng lớn sẽ dần bóp nghẹt biên lợi nhuận.

Câu hỏi đặt ra cho nhà đầu tư ngắn hạn: Những dấu hiệu cuối chu kỳ của Josh Brown có giá trị thực tế hơn các dự báo tăng/giảm đơn thuần. Hướng đi tiếp theo của thị trường phụ thuộc vào hai yếu tố cốt lõi: liệu tăng trưởng lợi nhuận có thể bắt kịp đà mở rộng định giá hay không, và liệu thắt chặt thanh khoản có diễn ra nhanh hơn kỳ vọng hay không.