Bitcoin gần chạm đỉnh lịch sử về hoạt động mạng, nhưng giao dịch trên chuỗi không còn là "chuyển tiền kinh tế"

Bitcoin đang giao dịch yếu ở 62.990 USD, giảm 2,5% trong 24 giờ qua, nhưng dữ liệu trên chuỗi lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Theo CryptoQuant, hoạt động mạng Bitcoin hiện chỉ cách đỉnh lịch sử tháng 9/2024 khoảng 7%, lần đầu tiên vượt đường xu hướng dài hạn kể từ giữa năm 2024.

Sự phục hồi này hầu như được thúc đẩy bởi khối lượng giao dịch, chứ không phải chuyển dịch giá trị theo nghĩa kinh tế truyền thống.

Giao dịch vi mô chiếm ưu thế, một sự thay đổi cấu trúc đang diễn ra

Số giao dịch Bitcoin hàng ngày trong năm 2026 đã vượt 800.000, tăng hơn gấp đôi so với đáy năm 2025 và gần chạm mức đỉnh của chu kỳ tăng giá 2023-2025. Số giao dịch trung bình mỗi khối cũng tăng theo, phản ánh tỷ lệ sử dụng khối ngày càng tăng.

Tuy nhiên, các nhà phân tích của CryptoQuant chỉ ra nội dung kinh tế của các giao dịch này có sự khác biệt đáng kể so với các đợt hoạt động cao trước đây. Sự gia tăng tập trung chủ yếu ở nhóm giao dịch có quy mô nhỏ nhất. Giao dịch dưới 0,01 BTC hiện chiếm khoảng 80% khối lượng chuyển nhượng hàng ngày, trong khi năm 2023 tỷ lệ này chỉ khoảng 44%. Cả hai nhóm dưới 0,001 BTC và dưới 0,01 BTC đều đang tiến gần mức đỉnh của năm 2024.

Julio Moreno, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại CryptoQuant, nhận định: "Giá trị kinh tế của các giao dịch này nhỏ không tương xứng."

Giao thức OP_RETURN thúc đẩy, tắc nghẽn mạng tái xuất hiện

Báo cáo cho rằng sự gia tăng chủ yếu đến từ việc áp dụng ngày càng phổ biến các giao thức dữ liệu gốc của Bitcoin, bao gồm Runes, Ordinals, token BRC-20 và các dịch vụ đóng dấu thời gian dữ liệu, những giao thức này dựa vào mã OP_RETURN để ghi dữ liệu vào khối, tạo ra một lượng lớn giao dịch "giá trị rất nhỏ", một số thấp tới 546 satoshi.

"Việc sử dụng trong năm 2026 tăng vọt lên gần mức cao nhất lịch sử", báo cáo chỉ ra, "đã giải thích trực tiếp cho sự gia tăng đột biến của nhóm giao dịch giá trị thấp."

Sự gia tăng hoạt động liên quan đến giao thức cũng khiến tắc nghẽn mạng quay trở lại. Bộ nhớ đệm (mempool) của Bitcoin đã mở rộng lên khoảng 128.000 giao dịch đang chờ xử lý, mức cao nhất kể từ cuối tháng 2/2025, tập trung chủ yếu ở các giao dịch có phí thấp. CryptoQuant cảnh báo nếu xu hướng này tiếp diễn, có thể đẩy phí giao dịch cho các giao dịch kinh tế nhạy cảm với thời gian lên cao.

Trái ngược với dòng vốn, các tổ chức vẫn giữ mục tiêu cuối năm

Hoạt động trên chuỗi gia tăng trái ngược với dòng vốn. Vào ngày 1/6, các quỹ ETF giao ngay Bitcoin và Ethereum ghi nhận dòng ròng ra hơn 528 triệu USD. Tuy nhiên, các nhà đầu tư tổ chức vẫn coi dòng vốn ETF là động lực cốt lõi của chu kỳ này và duy trì kỳ vọng Bitcoin đạt 150.000 USD vào cuối năm.

Các nhà phân tích cho rằng các giao dịch không phải mục đích tài chính đang chiếm ngày càng nhiều băng thông mạng Bitcoin. Điều này thực chất là các ứng dụng phi tài chính đang cạnh tranh để giành tài nguyên cốt lõi của Bitcoin với vai trò là lớp thanh toán, tác động dài hạn có thể sâu rộng hơn dòng vốn ngắn hạn.